21 TRIẾT LÝ PHÁT TRIỂN CỦA VIỆT NAM THẾ KỶ 21

“Công nghệ chiến lược” và “Think Tank”

Lời mở đầu

Tôi là Trần Thanh Tùng, trước đây là kỹ sư ô tô trong một đơn vị thuộc Bộ Giao thông, giờ đã nghỉ hưu; hiện ở 55 Hàm Long, Hà Nội. Vợ tôi là Dương Thị Thường cũng đã nghỉ và là thành viên Hội Cựu chiến binh phường Hàng Bài. Vợ chồng tôi có hai cháu, cháu trai là Trần Quý Nhất, hiện công tác bên Công an, cháu gái là Trần Minh Tâm, hiện làm trong một doanh nghiệp Hàn Quốc. Hai vợ chồng có một cửa hàng nhỏ bán đồ chăn ga Hàn Quốc. Có thêm chút thu nhập từ đây cộng với lương hưu, nên cũng không đến nỗi quá lo về nhu cầu vật chất.

Ảnh trên: Tác giả Trần Thanh Tùng (Ảnh chụp tháng 11/2012 để in trong cuốn “Giai đoạn mới, Chính thể mới, Văn hóa mới”) và cuốn “Giai đoạn mới, Chính thể mới, Văn hóa mới”của Viện nghiên cứu – Think Tank SENA xuất bản tháng 12/2012”.

Bố tôi trước cách mạng làm trợ lý cho chủ mỏ Hòn Gai, lương cao, tính cụ phóng khoáng, thích phiêu lưu và tự do, nên bỏ đi Vân Nam làm đường sắt, sau đó tham gia kháng chiến ở Việt Bắc. Về Hà Nội, cụ xin thôi việc làm thợ cắt tóc. Bố tôi kể nhiều chuyện về kháng chiến, về Bác Hồ rất thú vị, song vì sao ông lại thôi việc để làm nghề tự do thì đến giờ tôi vẫn không thật hiểu.

Mẹ tôi là một người phụ nữ hiền thục, thông minh, hết lòng vì gia đinh. Tôi nghĩ gì cụ đều đoán biết được, điều này làm tôi đôi lúc hơi ngần ngại khi gặp bà, nhất là những khi đang nghĩ chưa thật tốt đẹp. Thời Cách mạng tháng 8, mẹ tôi là nhân viên của Đông dương Học xá, bà đã lấy vải ở đây cho một sinh viên may cờ và khẩu hiệu. Người sinh viên đó là Lưu Hữu Phước, sau này là một nhạc sỹ lớn, tác giả các ca khúc gắn với những sự kiện lịch sử của dân tộc. Ông làm Bộ trưởng Bộ Thông tin Văn hóa Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam rồi Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội trước khi nghỉ hưu.

Tôi thích cái đẹp sống động của đời thường, cái đẹp sâu sắc của thơ và cái đẹp sáng tạo trong công nghệ. Nhìn chung, tôi thích mình có được cuộc sống khoáng đạt, lương thiện, hạnh phúc, và như mọi người Việt Nam tôi quan niệm, chữ “mình”  gồm tôi và các thành viên gia đình. Vì thế, tôi cho rằng, “Quý Nhất” là giữ được “Minh Tâm”, tức cái tâm trong sáng. Tôi đặt tên cho các con với ý nghĩa này.

Tôi không quan tâm nhiều đến xã hội theo nghĩa rộng văn hóa và chính trị, cho đến khi đọc một số sách và bài viết của Minh Đường, người bạn học cũ mà tôi đã nhắc trong cuốn “Tôi chỉ có một Đảng, Đảng của Bác Hồ”. Bạn tôi có tư duy khái quát, logic và mong muốn người khác cũng như vậy. Anh luôn có các triết lý mới, khái niệm mới, ví như “Công nghệ Chiến lược”. Nhờ đó tôi rõ thêm các khái niệm đang hiện hữu, ví như “Think Tank”. Tôi đồng thuận với anh, “Thay đổi” là lẽ tự nhiên và là sự sống đích thực, Không thay đổi sẽ dẫn đến sự khổ đau, chẳng thế mà Đức Phật nói: “Sự trường thọ (sống lâu không thay đổi) cũng là một đại kiếp trong một địa ngục vô danh”.

Chúng tôi có nhiều quan niệm chung, ví như cùng xem “Sứ mệnh của người Lãnh đạo và người nghệ sĩ có điểm chung, đó là làm cho cái Đẹp, vốn dĩ khó nắm bắt và chỉ tồn tại trong khoảnh khắc, trở nên tường minh và lâu dài”. Tôi cho là bạn tôi trong công việc của mình, đã vừa thấy cái đẹp lớn, lại vừa nhận biết và coi trọng cái đẹp bình dị trong cuộc sống, cũng như biết “Liên kết & Thống nhất” chúng. Ví như tối 19/11/2011 anh đến chơi, đưa tôi một tập tài liệu có tiêu đề “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng”, và nói:

 Tặng anh một thứ rất đẹp, riêng tiêu đề đã “Lãng mạn rồi.

  Tất nhiên rồi, mùa Xuân mà.

–  Chưa đủ, anh đọc cả câu đi.

–  Hiểu rồi, hiểu rồi, anh lấy một phần câu kết của bài hát nổi tiếng Bài ca Hy vọng, đó là Mùa xuân và Hy vọng và vì thế Mây đen sẽ tan”.

Minh Đường cười và nói với tôi: “Chuẩn như Lê Duẩn”.

Tôi hiểu những gì anh gửi gắm qua mấy chữ viết đậm “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng”, bởi xét cho cùng, xã hội loài người có được hôm nay là nhờ đã Ước mơ và Hy vọng. Dân tộc Việt Nam đã từ vũng lầy nô lệ, vùng đứng lên thành một dân tộc độc lập. Có được kỳ tích này là nhờ dân tộc đã cùng Bác Hồ ước mơ, hy vọng và biến đó thành sự thực. Và chắc chắn dân tộc ta sẽ lại một lần nữa lại cùng với Chính  trị Hồ Chí Minh, Văn hóa Hồ Chí Minh, vượt qua các tư tưởng bảo thủ, để biến ước mơ, hy vọng của Bác Hồ và của mỗi chúng ta, đó là đưa Việt Nam “sánh vai với các cường quốc năm châu”,  trở thành sự thực.

Có lẽ Tổng Bí thư khóa XI cũng đồng quan điểm trên khi ông quan tâm đến dân chủ, cũng như các giải pháp xây dựng văn hóa dân chủ trong Đảng. Minh Đường đã mô tả chính xác vấn đề này trong phần “Giai đoạn mới – Văn hóa mới” của bài “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng”: “Bác Hồ nói: “Các chú diễn giảng hai chữ “Dân chủ” sao mà rắc rối, dài dòng thế? “Dân chủ” thực ra có nghĩa là: Để cho dân được mở miệng, liệu có làm được không, có dám làm thế không?”. Thực hiện lời dạy của Người, trước hết phải dân chủ trong Đảng, trong lãnh đạoVề vấn đề này, với kinh nghiệm điều hành các phiên chất vấn Quốc hội vừa qua, Tân Tổng Bí thư khóa XI chỉ rõ: “Chất vấn là một trong những hình thức đảm bảo dân chủ. Trong BCH có chủ trương thực hiện chất vấn tại các kỳ họp Trung ương. Thực tế, nếu có vấn đề gì hoặc ai có nhu cầu chất vấn thì cứ nêu ra”.

Tân Tổng Bí thư khóa XI phát biểu: “Chất vấn là một trong những hình thức đảm bảo dân chủ”;  Tôi đồng thuận với tư duy phải “Đảm bảo dân chủ”, vì “Dân chủ là Chìa khóa của Thành công” và cho rằng, đất nước sẽ bứt phá khi việc đảm bảo dân chủ như Tổng Bí thư nói phải thành phổ quát không chỉ trong Ban Chấp hành, mà còn trong mọi tổ chức, trong xã hội. Tôi cũng nghĩ, Thay đổi tư duy là mục tiêu và hệ quả tất yếu của việc học tập và tu dưỡng, còn khi thế giới đã thay đổi mà vẫn bảo thủ “Kiên định” coi “Bản chất Thời đại không thay đổi”, thì xét cho cùng đó chỉ là do ít chịu học hoặc học không vào. Giờ đây quan niệm của tôi về “Quý Nhất” và “Minh Tâm” đã thay đổi. Tôi sẽ nói cho các con của tôi biết rằng, cái quý nhất là giữ cho tâm mình và tâm người khác được cùng trong sáng. Tôi thấy khi có suy nghĩ như vậy, tự nhiên thấy cuộc sống tốt đẹp hơn, ấm áp hơn rất nhiều.

Từ quan niệm này, tôi nhớ lại những cảm nghĩ khi đọc lại bài “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng mới” của Minh Đường. Đây có lẽ là một trong những bài có tính thời sự nhất tôi biết, bởi cuối giờ sáng ngày 19/1/2011 khi Đại hội XI bế mạc, thì đầu giờ chiều 19/1/2011, bài đã được gửi tới Tân Tổng Bí thư và Ban Chấp hành Trung ương mới Khóa XI và buổi tối cùng ngày tôi đã được đọc. Bài này gồm ba phần: Phần I. “Giai đoạn mới – Lãnh đạo mới”; Phần II. “Giai đoạn mới – Văn hóa mới”; Phần III. “Giai đoạn mới – Dấu ấn mới”.

Tên hai phần đầu chắc tác giả lấy ý từ lời Bác Hồ “… Giai đoạn mới, … Chính thể mới, … Văn hóa mới”, còn tên phần III chắc mượn ý từ phát biểu của Tân Tổng Bí thư “Không muốn có dấu ấn cá nhân”. Đọc xong bài viết này, tôi đã viết bài “Đã Lắng nghe, đã Hy vọng, đã Thay đổi”.  Qua đây, tôi muốn trình bày chân thực, có thể có phần thô ráp, cái suy nghĩ, nguyện vọng của tôi – một người dân bình thường, đó là mong muốn xã hội Việt Nam thoát khỏi cảnh trì trệ không đáng có, mà nguyên nhân chủ yếu là do vẫn cố bám giữ, chưa dám rời bỏ tư tưởng “Bản chất Thời đại không thay đổi”, để cùng nhân loại bước vào một thời đại mới, “Thời đại Thay đổi và Sáng tạo”

Bài “Đã Lắng nghe, đã Hy vọng, đã Thay đổi” được đăng trong cuốn “Giai đoạn mới, Chính thể mới, Văn hóa mới”. Từ đây, hôm nay tôi muốn được chia sẻ cảm nghĩ của về mối quan hệ giữa “Công nghệ Chiến lược” và “Think Tank”.

Bàn về Công nghệ chiến lược, công nghệ cho Lãnh đạo, 
hay Làm thế nào để gắn kết “Quyền lực” với “Tri thức”

Tôi là kỹ sư, nên xin bắt đầu bằng khái niệm “Công nghệ”. Chắc hầu như ai cũng biết, cho đến thế kỷ 20, không phải đất đai, tiền bạc mà “Trình độ công nghệ” mới quyết định “Thứ bậc quốc gia”. Thời cổ đại, người Trung Hoa đã biết sở hữu bốn công nghệ nguồn là thuốc súng, kỹ thuật in, giấy, la bàn từ, vì thế họ đã tự tin gọi đất nước của họ là Trung Quốc, nghĩa là Quốc gia trung tâm thế giới. Tôi đồng thuận với quan niệm: “Trong thế kỷ 20, chìa khóa thắng lợi là Công nghệ mới; Trong thế kỷ 21, cốt lõi của thành công là Văn hóa mới”, và cùng với văn hóa, vai trò của công nghệ với tiến bộ xã hội vẫn ngày càng lớn.

Những thuật ngữ như “Technology – Công nghệ” hay “Marketing – Tiếp thị” mới du nhập vào Việt Nam cuối thế kỷ 20, nên hiểu chúng như thế nào thì ngay trong các nhà nghiên cứu hay quản lý, đến nay vẫn còn có sự khác biệt. Dưới đây xin sử dụng những khái niệm mà bạn tôi đã trình bày trong các nghiên cứu của anh do tôi thấy chúng đơn giản, dễ hiểu.

Theo đó, “Công nghệ là cách thức tạo ra một sản phẩm để xã hội sử dụng từ tri thức, cơ sở vật chất và các yếu tố khác”. Sợ nói thế vẫn còn “kinh điển”, chưa đủ để làm rõ sự khác nhau giữa “Khoa học”, “Kỹ thuật” và “Công nghệ”, còn có thể dùng các định nghĩa đơn giản hơn. Ví dụ, xét theo góc độ chuyển giao thì “Khoa học là cách tạo ra tri thức, còn Công nghệ là cách mang tri thức thông qua sản phẩm cụ thể đến cho mỗi người ”, hay xét theo góc độ kinh tế thì “Khoa học là dùng tiền để tạo ra tri thức, còn Công nghệ dùng tri thức để tạo ra tiền”,… Từ đây, dễ thấy “Công nghệ” hay “Kỹ thuật” gắn trực tiếp với “Thị trường” hay thực tế còn  “Khoa học” thì không trực tiếp, hay như “Khoa học” là trả lời cho câu hỏi “Có thể làm gì?”, còn “Công nghệ” là “Làm như thế nào?”.

Tôi hiểu: Xã hội phát triển chủ yếu nhờ các sản phẩm của ba loại người. Đó là: “Người Sản xuất tức người thực hiện; Người Quản lý” tức người giải quyết vấn đề “Làm thế nào?” và Người Lãnh đạo tức người ra quyết định “Đi đâu?”, “Làm gì?”. Bởi  ba người này tạo ra các sản phẩm khác nhau cho nên về nguyên tắc, mỗi người sẽ cần một loại công nghệ khác nhau. Để phục vụ ba loại người trên sẽ có ba loại công nghệ khác nhau: 1. Công nghệ Kỹ thuật; 2. Công nghệ Quản lý; 3. Công nghệ Chiến lược.

Tôi thấy xã hội Việt Nam hôm nay đã quen thuộc với khái niệm “Công nghệ kỹ thuật”, đã bước đầu làm quen và có ứng dụng “Công nghệ quản lý” tiên tiến, ví như việc áp dụng rộng rãi các tiêu chuẩn quản lý ISO là một ví dụ.  Tuy nhiên, với khái niệm “Công nghệ Chiến lược” thì vẫn còn lạ lẫm.

Ảnh: Trong hình vẽ trên, nếu như người đứng được mô tả là người Dẫn đường, tức Lãnh đạo thì hình ảnh chiếc ống nhòm biểu hiện cho Think Tank – Tổ chức nghiên cứu tư vấn công nghệ chiến lược, công cụ giúp cho Lãnh đạo có tầm nhìn xa hơn để ra được quyết sách đúng đắn.

Cho đến nay, ai cũng rõ, với sự phát triển của khoa học công nghệ, khối lượng tri thức ngày càng bùng phát, khó người lãnh đạo nào có thể nắm bắt hết. Vậy nên xuất hiện một nghịch lý: Xã hội càng phát triển, nguy cơ Quyền lực xa rời Tri thức càng lớn. Để tránh tình trạng này cần có một công cụ mang đến cho người lãnh đạo các tri thức cần thiết để đề ra quyết sách hiệu quả, và đó chính là Think Tank, tổ chức nghiên cứu và tạo lập Công nghệ Chiến lược. Câu trả lời là hiển nhiên, bởi nếu tri thức đến với những Người sản xuất thông qua Công nghệ Kỹ thuật và đến với những Người quản lý thông qua Công nghệ Quản lý, thì đương nhiên nó sẽ đến với Người  lãnh đạo thông qua Công nghệ Chiến lược.

 Vấn đề đã rõ, nhưng tôi thấy thực hiện sẽ rất khó khăn, bởi hiện nay Lãnh đạo và Xã hội chưa có nhu cầu về Think Tank và Công nghệ chiến lược, do chưa biết đến có công cụ này. Vì thế việc đề ra quyết sách, kể cả những quyết sách lớn của đất nước, cho đến nay chủ yếu vẫn phải dựa vào “Tài ứng phó” của mỗi cá nhân lãnh đạo. Việc ít có điều kiện để sử dụng được tri thức của nhân loại cũng như trí tuệ của dân tộc trong hoạch định đường lối là một trong các nguyên nhân làm đất nước chúng ta ngày càng lún sâu hơn trong vũng lầy trì trệ, chậm phát triển.

Ảnh: Từ trái: Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh, Tổng Bí thư Lê Duẩn. Là một trong những Lãnh đạo sớm hiểu và coi trọng “Công nghệ chiến lược”, ngày 28/2/1965 Tổng Bí thư Lê Duẩn đã ký Nghị quyết số 131- NQ/TW “Thành lập Ban Nghiên cứu lý luận TW gồm các Đồng chí: Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Duy Trinh, Tố Hữu, do Đồng chí Trường Chinh làm Trưởng ban”. Cán bộ các tiểu ban của Ban theo Tổng Bí thư Lê Duẩn phải: “… Có khả năng nghiên cứu và có hứng thú về công tác lý luận; Có kinh nghiệm công tác thực tế”. Đây là đòi hỏi hàng đầu với người làm công nghệ chiến lược. Có thể nói, Ban Nghiên cứu lý luận TW như là một trong tổ chức nghiên cứu công nghệ chiến lược – “Think tank” đầu tiên của Việt Nam giai đoạn 1945-1975. Trong bối cảnh toàn Hội nhập 4.0, việc thúc đẩy phát triển nhiều và đa dạng các tổ chức nghiên cứu công nghệ chiến lược – các Think Tank càng cần thiết hơn bao giờ hết.

Think Tank có vai trò quan trọng trong xây dựng Niềm tin
 của xã hội với cá nhân Lãnh đạo Tổ chức lãnh đạo

Tôi thấy các bậc trí giả của nhân loại suy nghĩ có nhiều nét tương đồng như John Keynes, kiến trúc sư của nền kinh tế thị trường đã viết: “Thế giới chẳng bị điều khiển bởi cái gì khác, ngoại trừ tư tưởng”.

Hàn Phi, nhà lý luận chính trị thời cổ đại, cách đây hơn 2000 năm cũng đồng quan điểm khi nói  về vai trò của Tư tưởng và Lý luận. Ông gọi tư tưởng là “Danh”, Lý luận là “Bàn luận”, gọi Chính thể (Chính trị và Thể chế) là “Cai trị” và viết: “Cái đạo bất biến của việc cai trị là lấy cái danh làm đầu. Cái danh đã chính thì sự vật được xác định. Cái danh đã thiên lệch thì sự vật cũng thay đổi. … Bàn luận thế nào cũng bao trùm cả đời thì nhân dân theo”.

Đức Phật cũng nhắc tư tưởng có ở ba hình thức giúp đỡ mà Ngài gọi là “Thí”. Đó là “Thí Tài” – Giúp về vật chất; “Thí Pháp” Giúp về cách làm, ngôn ngữ bây giờ gọi là chuyển giao công nghệ. Với hai hình thức giúp đỡ này, chúng ta hay dùng hình ảnh “Cho cần câu hơn là cho cá”. Hình thức giúp đỡ thứ ba mà Ngài đề cập chính là “Thí Ý” – Giúp đỡ về cách nghĩ, cách hình thành tư tưởng. 

Những lời nói của các bậc trí giả cho tôi thấy, việc ứng dụng những tư tưởng mới phù hợp với xu thế thời đại bao giờ cũng hết sức khó khăn. Cái khó không ở chỗ có ý tưởng mới, mà ở chỗ có áp dụng được trong Thực tiễn  hay không. Đơn giản là những cái mới, dù sau này có vĩ đại, mạnh mẽ đến đâu, bao giờ ban đầu cũng hết sức mong manh, yếu ớt, dễ bị hủy hoại, bởi có vững vàng như cây tùng, cây bách nhưng khi mới nẩy mầm cũng dễ bị cỏ dại chèn ép, bị chuột bọ, sâu kiến phá hoại.

Thật vui mừng  Đại hội XI  đã bước đầu xác lập những tư tưởng mới phù hợp với xu thế phát triển. Với một tỷ lệ áp đảo Đại hội XI đã loại bỏ tư tưởng “Nhà nước độc quyền chiếm hữu tư liệu sản xuất chủ yếu”. Đây là cuộc đột phá thành công lớn vào những tư tưởng đã từng làm mưa làm gió trong thế kỷ 20, nhưng đến thế kỷ 21 đã đi vào lịch sử. Vì  thế, có thể nói, chỉ nội những gì Tân Tổng Bí thư đã thay mặt Đảng lãnh đạo cam kết hôm 19/1/2011, cũng đã đủ cơ sở để khẳng định, Việt Nam nhất định đổi thay ngày một tốt đẹp để trở thành một Quốc gia phát triển, không một cá nhân, một thế lực nào có thể ngăn cản. Dĩ nhiên, trong sự nghiệp lớn này không thể thiếu vắng sự đóng góp về trí tuệ của toàn thể xã hội và huy động sức mạnh này, và đây chính là trọng trách lớn nhất của Lãnh đạo. Các tổ chức Think Tank là một công cụ hữu hiệu giúp Lãnh đạo thực thi trọng trách này.

Liên kết & Thống nhất Tri thức” là cách thức của Lãnh đạo

thành công. Think Tank là tổ chức để phục vụ cho công việc này

Trong lời tựa bài “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng mới” gửi tới Tân Tổng Bí thư  và Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, TS. Minh Đường đã bày tỏ suy nghĩ của mình và cũng là của đại đa số người Việt Nam, đó là đất nước đã bước sang một “Thời đại mới – Thời đại Hội nhập”, vì thế rất cần có được một “Chính thể mới (Chính trị và Thể chế mới) ”, một “Văn hóa mới”.

Tôi cho rằng, đây cũng là đòi hỏi cấp bách của dân tộc đối với những người Lãnh đạo, đồng thời là  nguời đại diện quyền lợi của mình. Nhiệm vụ này vinh quang nhưng đầy thách thức bởi muốn đưa đất nước tới những mục tiêu tốt đẹp, cá nhân lãnh đạo và bộ máy lãnh đạo phải hội đủ được ba yếu tố, được xem là tiền đề của thành công, đó là Chí khí – Tầm nhìn – Hiệu quả”.  Để có được các yếu tố này Lãnh đạo và Xã hội không thể không thay đổi.

Về những nội dung này bài “Việt Nam – Mùa xuân và Hy vọng mới” đã thể hiện: “ Đối mặt và biết cách vượt qua phong ba, bão táp để tìm ra đường bay mới  là phẩm cách của chim đầu đàn. Và may mắn cho đàn chim nào có được con chim đầu đàn như vậy. Phát biểu tại Hội nghị Bộ Chính trị ngày 18/5/1986, trước những sự chống đối gay gắt, Tổng Bí thư Trường Chinh vẫn bình tĩnh giải thích bằng những lời lẽ đầy trí tuệ và nhân bản: “Trong quá trình đổi mới tư duy… điều tuyệt đối tránh là không vì những ý kiến khác nhau mà dẫn đến chia rẽ, bè phái, không nên vì thấy người khác trái ý mình thì khó chịu, rồi truy chụp, quy kết về chính trị. Điều đó chỉ có hại chứ không giúp gì cho sự đoàn kết nhất trí. Chúng ta đã làm việc với nhau hơn nửa thế kỷ, ngọt bùi, đắng cay đều đã nếm qua, còn gì không hiểu nhau nữa mà phải dùng những lời nặng nề như vậy”.

Hơn 30 năm đã trôi qua từ khi Tổng Bí thư Trường Chinh mở đầu cuộc đột phá vào thành trì tư tưởng Cũ, để tạo lập nên tư tưởng Mới. Song cái Mới cách đây hơn 30 năm, giờ đây lại đã trở thành cái Cũ. Trong trách đột phá tư tưởng Cũ, xây dựng tư tưởng mới cùa thế kỷ 21 giờ đây đặt lên vai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Song đây cũng là cơ hội vàng để ông vinh dự được ghi dấu ấn của mình vào lịch sử trong việc kế tiếp sự nghiệp của các tiền nhân nhằm Giữ gìn Chủ quyền và Xây dựng một nước Việt Nam hùng mạnh.  

Có ba yếu tố cơ bản để làm nên thành công, đó là: “Chí khí (Lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, lẽ phải, chính nghĩa,…); Chiến lược (Định hướng và Mô hình phát triển kinh tế – xã hội dài hạn, hệ thống cơ chế, chính sách,…); Tri thức (Khối lượng kiến thức cần thiết về quản lý, pháp lý, về KH&CN,…)”. Người xưa đặc biệt coi trọng việc trau dồi tri thức khi nói: “Người nghèo đọc sách thì giàu. Người giàu đọc sách thì sang. Người sang đọc sách thì thành”.

Trong các yếu tố nêu trên, tôi thấy khó nhất là có được “Tri thức – Hiểu biết”, bởi phải có thời gian học tập và tri thức của một người sẽ không bao giờ đủ. Vì thế, sẽ vô vọng nếu chỉ tìm kiếm tri thức theo cách thức “phát huy nội lực”. Rõ ràng, chỉ có “Liên kết tri thức”, những người lãnh đạo mới có thể có đủ tri thức để lãnh đạo đất nước. Think Tank chính là công cụ cho Lãnh đạo thực hiện điều này.

Tôi nghĩ rằng, để liên kết tri thức, người Lãnh đạo cần làm hai việc: 1. Nỗ lực tìm hiểu đúng sự thực qua các nguồn thông tin độc lập; 2. Nâng cao trí tuệ lãnh đạo thông qua sử dụng các nhóm nghiên cứu Công  nghệ chiến lược – các Think Tank, bao gồm những người am hiểu Thực tiễn và Lý luận.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhắc lại câu Bác Hồ lúc sinh thời hay nói: “Một cây làm chẳng nên non; Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”. Điều này có nghĩa cứ chia rẽ bộ phận này, giai tầng kia rồi kèn cựa, đấu tranh với nhau thì càng xảy ra tranh đoạt, giai tầng càng lụn bại mà đất nước cũng trì trệ, dẫn đến suy sụp. Song thúc đẩy tiến trình Hội nhập Dân tộc, Hội nhập Quốc tế thì sẽ có sự thay đổi về chất, “Ba cây” khi “Chụm lại” sẽ trở thành “Núi cao”, và vì Hội nhập trước hết là Hội nhập Tư tưởng và Hội nhập Lãnh đạo, cho nên vai trò Think Tank ngày càng nổi bật.

nhTấm ảnh được Minh Đường chụp ở trụ sở Viện nghiên cứu – Think Tank SENA ở 35 Điện Biên Phủ. Phải chăng tác giả muốn nhắn nhủ, tuy được sống trong đô thị với những tiện nghi hiện đại mà nhân loại và xã hội đã mang lại, song tư duy chúng ta vẫn đậm chất “Quê hương”. Vì thế, muốn “Người trọng”, cần biết “Trọng Người”, biết Khiêm cung và Học tập để Nghĩ mới, Làm mới.

Bình luận